વર્ષ 2023ની શરૂઆત અદાણી ગ્રુપ માટે ખૂબ જ ખરાબ રહી. પહેલા જ મહિનામાં, 24 જાન્યુઆરી, 2023 ના રોજ, હિંડનબર્ગ, યુએસ શોર્ટ સેલર ફર્મે અદાણી ગ્રુપ પર તેનો સંશોધન અહેવાલ પ્રકાશિત કર્યો અને ગૌતમ અદાણીનું સામ્રાજ્ય હચમચી ગયું. બે મહિનામાં એવી ઉથલપાથલ થઈ કે અદાણી ગ્રુપે એક પછી એક અનેક સોદા રદ કર્યા. દરેક પસાર થતા દિવસની સાથે ખોટને કારણે અદાણીની નેટવર્થ ઘટીને $60 બિલિયન થઈ ગઈ. જો કે છેલ્લા કેટલાક મહિનામાં અદાણીના શેરમાં તેજી જોવા મળી છે, પરંતુ હિંડનબર્ગની અસર સંપૂર્ણપણે સમાપ્ત થઈ નથી. અદાણી રોડ ટ્રાન્સપોર્ટ દ્વારા 3000 કરોડની ડીલ રદ કરવાથી આનો અંદાજ લગાવી શકાય છે.
આ ડીલ 3110 કરોડ રૂપિયાની હતી
બિઝનેસ ટુડે અનુસાર, અદાણી ગ્રૂપની ફ્લેગશિપ કંપની અદાણી એન્ટરપ્રાઇઝિસની પેટાકંપની અદાણી રોડ ટ્રાન્સપોર્ટે સ્વર્ણ ટોલ-વે પ્રાઇવેટ લિમિટેડ (STPL) અને ગુજરાત રોડ એન્ડ ઇન્ફ્રા લિમિટેડ (GRICL) સાથેનો શેર ખરીદી કરાર રદ કર્યો છે. અદાણી ગ્રુપની આ ડીલ લગભગ 3,110 કરોડ રૂપિયાની હતી.
આ ડીલની જાહેરાત કંપનીએ ગયા વર્ષે ઓગસ્ટ 2022માં કરી હતી. જ્યારે આ મોટી ડીલના સમાચાર સામે આવ્યા ત્યારે અદાણી ગ્રુપના ચેરમેન ગૌતમ અદાણી કમાણીના મામલામાં દુનિયાના તમામ અમીરોને પાછળ છોડી રહ્યા હતા. સપ્ટેમ્બર 2022 માં, તેમની સંપત્તિ લગભગ $ 150 બિલિયન પર પહોંચી ગઈ હતી અને તે વિશ્વના ટોપ-10 બિલિયોનેર્સની યાદીમાં બીજા સ્થાને પહોંચી ગયો હતો.
આ મોટા સોદા પહેલા પણ રદ કરવામાં આવ્યા
હિંડનબર્ગ ફાટી નીકળતાં અદાણી જૂથે મોટા સોદા રદ કર્યા. તેમાં ડીબી પાવર ખરીદવાની યોજના પણ સામેલ છે. ગયા વર્ષે ઓગસ્ટ મહિનામાં પણ આ ડીલની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી અને તે 7017 કરોડ રૂપિયાની ડીલ હતી. પાવર સેક્ટરમાં અદાણી ગ્રુપ દ્વારા આ બીજું સૌથી મોટું એક્વિઝિશન હશે. બંને કંપનીઓ વચ્ચે થયેલા કરાર હેઠળ આ ડીલ 31 ઓક્ટોબર, 2022 સુધીમાં પૂર્ણ થવાની હતી.
ડીબી પાવર ડીલ રદ્દ થયા બાદ અદાણી ગ્રૂપે સીકે બિરલા ગ્રૂપની પેઢી ઓરિએન્ટ સિમેન્ટ સાથેનો સોદો પણ રદ કર્યો હતો. અદાણી પાવર મહારાષ્ટ્ર લિમિટેડ (APML) સાથે બિન-બંધનકર્તા એમઓયુ પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા, જે રદ કરવામાં આવ્યા હતા. હવે ફરી એકવાર અદાણી એન્ટરપ્રાઇઝની પેટાકંપનીએ 3110 કરોડના સોદામાંથી પીછેહઠ કરી છે.
આ કરાર ઓગસ્ટ 2022માં થયો હતો
ગૌતમ અદાણીની કંપની અદાણી એન્ટરપ્રાઈઝ દ્વારા સ્ટોક એક્સચેન્જ ફાઈલિંગમાં આપવામાં આવેલી માહિતી મુજબ, 4 ઓગસ્ટ, 2022ના રોજ, અદાણી રોડ ટ્રાન્સપોર્ટ લિમિટેડ, MAIF ઈન્વેસ્ટમેન્ટ ઈન્ડિયા Pte લિમિટેડ અને MAIF ઈન્વેસ્ટમેન્ટ ઈન્ડિયા 3 Pte લિમિટેડ વચ્ચે શેર ખરીદી કરાર કરવામાં આવ્યો હતો. આ અંતર્ગત સ્વર્ણ ટોલ-વે પ્રાઈવેટ લિમિટેડમાં 100 ટકા હિસ્સો અને ગુજરાત રોડ એન્ડ ઈન્ફ્રા કંપની લિમિટેડમાં 56.8 ટકા હિસ્સા માટે સોદો કરવામાં આવ્યો હતો.
મેક્વેરી એશિયા ઇન્ફ્રા ફંડ GRICLમાં 56.8 ટકા હિસ્સો ધરાવે છે, જ્યારે IL&FS 26.8 ટકા હિસ્સો ધરાવે છે. બાકીની માલિકી ગુજરાત સરકારની છે. STPL પાસે આંધ્રપ્રદેશમાં બે ટોલ રોડ છે અને GRICL પાસે ગુજરાતમાં બે ટોલ રોડ છે.
હિંડનબર્ગે ઘણું નુકસાન કર્યું
હિંડનબર્ગના અદાણી ગ્રૂપ અંગેના રિસર્ચ રિપોર્ટમાં કંપનીઓના શેરમાં હેરાફેરી અને ઓવરવેલ્યુએશનનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો. રિસર્ચ ફર્મે તેના રિપોર્ટમાં 88 પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા છે. જો કે, આ અહેવાલ જાહેર થયા પછી તરત જ, અદાણી જૂથ દ્વારા તેને પાયાવિહોણો હોવાનું કહેવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ હિંડનબર્ગના અહેવાલની રોકાણકારોની ભાવના પર એવી અસર થઈ કે અદાણીના શેરમાં સુનામી આવી ગઈ.
ગ્રુપ કંપનીઓના શેર 85 ટકા સુધી તૂટ્યા હતા. શેરોમાં સતત ઘટાડાને કારણે અદાણી ગ્રૂપની માર્કેટ કેપ ઘટી રહી હતી, ત્યારે ગૌતમ અદાણી શ્રીમંતોની યાદીમાંથી બીજાથી ચોથા અને પછી ટોપ-10, ટોપ-20 અને ટોપ-10માંથી બહાર થઈ ગયા હતા. જોકે, માર્ચ 2023ના અંતથી અદાણીના શેરમાં તેજી જોવા મળી રહી છે અને તેની અસર અદાણીની નેટવર્થ પર પણ પડી છે. બ્લૂમબર્ગ બિલિયોનેર્સ ઈન્ડેક્સ અનુસાર, હાલમાં ગૌતમ અદાણી 62.2 અબજ ડોલરની સંપત્તિ સાથે અમીરોની યાદીમાં 18માં સ્થાને પહોંચી ગયા છે.
