અમદાવાદ: આજના ભાગદોડભર્યા જીવનમાં કામ, મોબાઇલ અને અન્ય વ્યસ્તતાઓ વચ્ચે ઘણા લોકો પૂરતી ઊંઘ લઈ શકતા નથી. કેટલાક લોકો માને છે કે દરરોજ 6 કલાકની ઊંઘ પૂરતી છે, પરંતુ આરોગ્ય માર્ગદર્શિકાઓ મુજબ મોટાભાગના પુખ્ત વયના લોકો માટે નિયમિત રીતે ઓછામાં ઓછી 7 કલાકની ઊંઘ જરૂરી માનવામાં આવે છે.
ઊંઘ દરમિયાન શરીર અને મગજમાં અનેક મહત્વપૂર્ણ પ્રક્રિયાઓ ચાલુ રહે છે. પૂરતી અને સારી ગુણવત્તાની ઊંઘ શરીરની પુનઃપ્રાપ્તિ, માનસિક સ્વાસ્થ્ય, એકાગ્રતા અને દિવસ દરમિયાન સામાન્ય કાર્યક્ષમતા માટે મહત્વપૂર્ણ છે.
ઉંમર પ્રમાણે કેટલી ઊંઘ જરૂરી?
CDC દ્વારા આપવામાં આવેલી ભલામણો મુજબ ઉંમર પ્રમાણે દૈનિક ઊંઘની જરૂરિયાત અલગ હોય છે:
| ઉંમર | ભલામણ કરેલી ઊંઘ |
|---|---|
| નવજાત શિશુ, 0–3 મહિના | 14–17 કલાક |
| 4–12 મહિના | 12–16 કલાક |
| 1–2 વર્ષ | 11–14 કલાક |
| 3–5 વર્ષ | 10–13 કલાક |
| 6–12 વર્ષ | 9–12 કલાક |
| 13–17 વર્ષ | 8–10 કલાક |
| 18–60 વર્ષ | ઓછામાં ઓછી 7 કલાક |
| 61–64 વર્ષ | 7–9 કલાક |
| 65 વર્ષથી વધુ | 7–8 કલાક |
સતત 6 કલાક ઊંઘવાથી શું થઈ શકે?
નિયમિત રીતે 7 કલાકથી ઓછી ઊંઘ લેવી અપૂરતી ઊંઘ ગણાય છે. લાંબા સમય સુધી ઊંઘની અછત રહે તો દિવસ દરમિયાન થાક, ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં મુશ્કેલી અને કાર્યક્ષમતામાં ઘટાડો જેવી સમસ્યાઓ થઈ શકે છે. AASM મુજબ નિયમિત રીતે 7 કલાકથી ઓછી ઊંઘ વિવિધ આરોગ્ય જોખમો સાથે સંકળાયેલી છે.
CDC પણ જણાવે છે કે પુખ્ત વયના લોકોમાં પૂરતી ઊંઘ ન મળવી હૃદયરોગ, ડાયાબિટીસ, સ્થૂળતા અને ડિપ્રેશન જેવી કેટલીક આરોગ્ય સમસ્યાઓ સાથે સંકળાયેલી છે.
માત્ર કલાકો નહીં, ઊંઘની ગુણવત્તા પણ મહત્વની
કેટલા કલાક ઊંઘો છો તેની સાથે ઊંઘની ગુણવત્તા પણ મહત્વપૂર્ણ છે. જો પૂરતો સમય પથારીમાં વિતાવ્યા છતાં વારંવાર ઊંઘ તૂટતી હોય અથવા સવારે ઊઠ્યા પછી પણ તાજગી અનુભવાતી ન હોય, તો ઊંઘ સંબંધિત સમસ્યા હોઈ શકે છે.
નિયમિત સમયે સૂવું અને જાગવું, દિવસ દરમિયાન શારીરિક પ્રવૃત્તિ કરવી, સવારે કુદરતી પ્રકાશ લેવો અને સૂતા પહેલાં સ્ક્રીન તથા તેજ પ્રકાશ ઘટાડવો જેવી આદતો ઊંઘની ગુણવત્તા સુધારવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે.
ક્યારે ડોક્ટરની સલાહ લેવી?
જો ઊંઘની સમસ્યા સતત રહે, વારંવાર ઊંઘ તૂટે અથવા પૂરતી ઊંઘ લીધા પછી પણ દિવસ દરમિયાન સતત થાક અનુભવાય, તો આરોગ્ય નિષ્ણાતની સલાહ લેવી યોગ્ય છે.
નોંધ: ઊંઘની જરૂરિયાત વ્યક્તિ પ્રમાણે થોડી અલગ હોઈ શકે છે. ઉપરોક્ત માહિતી સામાન્ય આરોગ્ય માર્ગદર્શિકાઓ પર આધારિત છે અને વ્યક્તિગત તબીબી નિદાનનો વિકલ્પ નથી.
