નવી દિલ્હી: UPI પેમેન્ટને લઈને વેપારી સંગઠનોએ હવે વિરોધનો માર્ગ અપનાવ્યો છે. મહારાષ્ટ્ર સહિત વિવિધ રાજ્યોના વેપારી અને ઉદ્યોગ સંગઠનોએ 2 ઓક્ટોબર, 2026ના રોજ ‘No UPI Day’ પાળવાની જાહેરાત કરી છે. આ કોઈ રાજ્ય સરકારનો સત્તાવાર નિર્ણય નથી, પરંતુ નવા Merchant Discount Rate (MDR)ના વિરોધમાં વેપારીઓ દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલું આંદોલન છે.
UPI QR અને સાઉન્ડ બોક્સ ઢાંકીને વિરોધ
વેપારી સંગઠનોના જણાવ્યા મુજબ 2 ઓક્ટોબરે વેપારીઓ પોતાના UPI સ્કેનર, QR કોડ અને સાઉન્ડ બોક્સને કાળા કપડાથી ઢાંકી પ્રતિકાત્મક વિરોધ નોંધાવવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે. આ વિરોધ 15 ઓક્ટોબરથી અમલમાં આવનારા નવા UPI MDR માળખા સામે છે.
₹2,000થી વધુના વેપારી UPI પેમેન્ટ પર 0.4% MDR
નવા માળખા અનુસાર 15 ઓક્ટોબરથી પસંદગીના Person-to-Merchant (P2M) UPI વ્યવહારોમાં ₹2,000થી વધુની ચુકવણી પર 0.4% MDR લાગુ થશે. ₹75,000 કે તેથી વધુના વ્યવહાર માટે MDRની મહત્તમ મર્યાદા ₹300 પ્રતિ વ્યવહાર રાખવામાં આવી છે.
સરકાર દ્વારા સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે આ MDR ગ્રાહકો પાસેથી વસૂલવાનો ચાર્જ નથી. વ્યક્તિથી વ્યક્તિ (P2P) થતા UPI વ્યવહારો પર પણ આ માળખાની અસર નહીં પડે. ₹2,000 સુધીના વેપારી વ્યવહારો તથા નાના વેપારીઓ માટેના કેટલાક શૂન્ય-MDR વ્યવહારો પણ મુક્ત રહેશે. સરકારના જણાવ્યા મુજબ આશરે 96% P2M વ્યવહારો અસરગ્રસ્ત નહીં થાય.
વેપારીઓ કેમ કરી રહ્યા છે વિરોધ?
વેપારી સંગઠનોનું કહેવું છે કે MDRથી ખાસ કરીને મોટા મૂલ્યના ડિજિટલ વ્યવહારો સ્વીકારતા વેપારીઓના ખર્ચમાં વધારો થઈ શકે છે. આ મુદ્દે વિવિધ વેપારી સંગઠનોએ નવા ચાર્જ સામે વાંધો વ્યક્ત કર્યો છે અને સરકાર તથા સંબંધિત સંસ્થાઓ સમક્ષ પોતાની માંગણીઓ રજૂ કરી છે.
ગ્રાહકો માટે શું બદલાશે?
હાલની જાહેરાત મુજબ સામાન્ય ગ્રાહકો માટે UPI પેમેન્ટ બંધ થવાનું નથી. P2P ટ્રાન્ઝેક્શન ચાલુ રહેશે અને નવા MDRનો ભાર ગ્રાહકો પર મૂકવાનો નથી. તેથી 2 ઓક્ટોબરનો ‘No UPI Day’ મુખ્યત્વે વેપારી સંગઠનો દ્વારા કરવામાં આવતો વિરોધ કાર્યક્રમ છે, UPI સેવા બંધ કરવાનો સરકારી નિર્ણય નથી.
અમદાવાદ સમય | બિઝનેસ ડેસ્ક
