અમદાવાદ | અમદાવાદ સમય: ઓક્ટોબર 2026ની શરૂઆત સાથે જ સામાન્ય નાગરિકોના નાણાકીય વ્યવહાર અને રોજિંદા ખર્ચ સાથે જોડાયેલા કેટલાક મહત્વના ફેરફારોની ચર્ચા થઈ રહી છે. બેંકિંગ સેવાઓ, LPG સબસિડી, બચત યોજનાઓ, આવકવેરા રિટર્ન અને વાહન તથા ઇલેક્ટ્રોનિક્સની કિંમતોને લગતા ફેરફારોનો સીધો કે પરોક્ષ પ્રભાવ ગ્રાહકો પર પડી શકે છે.
તહેવારોની સિઝન શરૂ થઈ રહી હોવાથી નાણાકીય આયોજન કરતા પહેલા કયા નિયમો અને સમયમર્યાદા લાગુ પડે છે તે જાણી લેવું મહત્વનું છે. ઓક્ટોબર 2026 સાથે જોડાયેલા મુખ્ય 8 મુદ્દા અહીં જાણો.
1. LPG સબસિડી માટે આધાર ઓથેન્ટિકેશનની ચર્ચા
સબસિડીવાળા ઘરેલુ LPG સિલિન્ડરનો લાભ મેળવતા ગ્રાહકો માટે આધાર આધારિત ઓથેન્ટિકેશન અથવા બાયોમેટ્રિક પ્રક્રિયાને લઈને મહત્વપૂર્ણ સૂચનાઓ સામે આવી રહી છે. ગ્રાહકોએ પોતાના LPG કનેક્શન સાથે આધારની વિગતો અને KYC સંબંધિત પ્રક્રિયા પૂર્ણ છે કે નહીં તેની ચકાસણી કરવી જરૂરી છે.
જો કોઈ ગ્રાહકની KYC અથવા આધાર ઓથેન્ટિકેશન પ્રક્રિયા અધૂરી હોય તો તેણે પોતાની ગેસ એજન્સી અથવા સંબંધિત LPG કંપનીની સત્તાવાર સેવા મારફતે સ્થિતિ તપાસવી જોઈએ.
2. SBI ATM ટ્રાન્ઝેક્શન અંગેના નિયમો પર નજર
સ્ટેટ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (SBI)ના કેટલાક ગ્રાહકો માટે અન્ય બેંકોના ATMનો ઉપયોગ કરતી વખતે મફત ટ્રાન્ઝેક્શનની મર્યાદા મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે. મફત મર્યાદા પૂર્ણ થયા બાદ ATM ટ્રાન્ઝેક્શન પર લાગતા ચાર્જ ગ્રાહકના ખાતાના પ્રકાર અને લાગુ પડતા બેંકિંગ નિયમો પર આધારિત રહેશે.
આથી ગ્રાહકોએ પોતાના SBI ખાતા માટે લાગુ પડતી ATM મર્યાદા અને ચાર્જની વિગતો બેંકની સત્તાવાર માહિતી પરથી તપાસવી જરૂરી છે.
3. BSBD ખાતામાં રોકડ ઉપાડ પર ચાર્જ
Basic Savings Bank Deposit (BSBD) ખાતાધારકો માટે મફત રોકડ ઉપાડની મર્યાદા મહત્વપૂર્ણ છે. નિર્ધારિત મફત મર્યાદા પૂર્ણ થયા બાદ વધારાના રોકડ ઉપાડ પર ચાર્જ લાગી શકે છે.
ગ્રાહકોએ ATM ઉપરાંત AePS જેવી સુવિધા મારફતે કરવામાં આવતા રોકડ ઉપાડને પણ લાગુ નિયમો અનુસાર ગણવામાં આવે છે કે નહીં તે ખાતાના નિયમો પરથી તપાસવું જોઈએ. ડિજિટલ પેમેન્ટ અને રોકડ ઉપાડ વચ્ચેના નિયમો અલગ હોઈ શકે છે.
4. FD અને બલ્ક ડિપોઝિટના નિયમોમાં ફેરફાર
ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD)માં રોકાણ કરતા ગ્રાહકો માટે વ્યાજદર અને ડિપોઝિટની કેટેગરી મહત્વપૂર્ણ છે. ખાસ કરીને મોટી રકમની બલ્ક ડિપોઝિટ માટે બેંકો દ્વારા અલગ વ્યાજદર નક્કી કરવામાં આવી શકે છે.
RBIના લાગુ નિયમો અનુસાર બલ્ક ડિપોઝિટની મર્યાદા અને વ્યાજદર અંગેની બેંકની શરતો સામાન્ય FDથી અલગ હોઈ શકે છે. તેથી મોટી રકમ રોકતા પહેલાં બેંક પાસેથી લાગુ વ્યાજદર અને નિયમોની સંપૂર્ણ માહિતી મેળવવી જરૂરી છે.
5. RBIની બેઠક પર નજર, રેપો રેટ અંગે નિર્ણય મહત્વનો
રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયાની મોનેટરી પોલિસી કમિટીની બેઠક દરમિયાન રેપો રેટ અંગે નિર્ણય લેવામાં આવે છે. રેપો રેટમાં ફેરફાર થાય તો હોમ લોન, પર્સનલ લોન સહિતના કેટલાક લોનના વ્યાજદર તેમજ FDના દરો પર પણ અસર થઈ શકે છે.
હાલના રેપો રેટ અને ઓક્ટોબર 2026ની બેઠકમાં લેવાયેલા નિર્ણય અંગે અંતિમ માહિતી RBIની સત્તાવાર જાહેરાત બાદ જ માન્ય ગણવી જોઈએ.
6. PPF, NSC અને સુકન્યા જેવી બચત યોજનાઓના વ્યાજદર
PPF, National Savings Certificate (NSC), Sukanya Samriddhi Yojana અને Senior Citizens’ Savings Scheme જેવી નાની બચત યોજનાઓના વ્યાજદરની સમયાંતરે સમીક્ષા કરવામાં આવે છે.
ઓક્ટોબર-ડિસેમ્બર ત્રિમાસિક માટેના વ્યાજદર જાહેર થયા બાદ રોકાણકારોને તેમની બચત અને રોકાણનું આયોજન કરવામાં મદદ મળશે. રોકાણ કરતા પહેલાં સરકાર દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા સત્તાવાર વ્યાજદરની ચકાસણી કરવી જરૂરી છે.
7. ટેક્સ ઓડિટ હેઠળ આવતા કરદાતાઓ માટે ITRની સમયમર્યાદા
ટેક્સ ઓડિટ લાગુ પડતા કેટલાક કરદાતાઓ માટે ITR ફાઇલ કરવાની સમયમર્યાદા સામાન્ય કરદાતાઓથી અલગ હોય છે. આવા કરદાતાઓએ લાગુ પડતી સમયમર્યાદા પહેલાં રિટર્ન ફાઇલ કરવું જરૂરી છે.
મહત્વનું છે કે 31 ઓક્ટોબરની સમયમર્યાદા તમામ કરદાતાઓ માટે લાગુ પડતી નથી. કરદાતાએ પોતાની આવક, વ્યવસાય અને ટેક્સ ઓડિટની સ્થિતિ પ્રમાણે લાગુ ડેડલાઈન તપાસવી જોઈએ.
8. તહેવારોની સિઝનમાં કાર અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સના ભાવ પર નજર
તહેવારોની સિઝનમાં કાર, ટીવી, ફ્રિજ, AC અને વોશિંગ મશીન જેવી વસ્તુઓની માંગમાં વધારો જોવા મળે છે. બીજી તરફ કાચા માલ, સ્ટીલ, કોપર અને ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં થતા ફેરફારો ઉત્પાદન ખર્ચને અસર કરી શકે છે.
ઓટોમોબાઈલ કંપનીઓ દ્વારા કરવામાં આવતા ભાવ ફેરફાર અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ઉત્પાદકોના ભાવ અંગેની જાહેરાતોને કારણે ગ્રાહકોના બજેટ પર અસર થઈ શકે છે. જોકે દરેક કંપની અને પ્રોડક્ટ માટે ભાવમાં વધારો અલગ હોઈ શકે છે, તેથી ખરીદી કરતા પહેલાં તાજા ભાવ અને તહેવારી ઓફરની સરખામણી કરવી ફાયદાકારક રહેશે.
ગ્રાહકોએ શું ધ્યાન રાખવું?
ઓક્ટોબરથી જોડાયેલા આ ફેરફારોમાં કેટલીક બાબતો ચોક્કસ તારીખ, ખાતાના પ્રકાર અથવા ગ્રાહકની કેટેગરી પર આધારિત હોય છે. તેથી માત્ર સોશિયલ મીડિયા અથવા વોટ્સએપ પર ફરતા મેસેજના આધારે નિર્ણય લેવાને બદલે SBI, LPG કંપની, RBI અને Income Tax Department જેવી સંબંધિત સત્તાવાર સંસ્થાઓની માહિતી તપાસવી જરૂરી છે.
તહેવારોની સિઝનમાં મોટા ખર્ચનું આયોજન કરતા ગ્રાહકોએ બેંકિંગ ચાર્જ, લોન-વ્યાજ, બચત યોજનાના દર અને ખરીદીના તાજા ભાવને ધ્યાનમાં રાખીને નાણાકીય આયોજન કરવું જોઈએ.
