અમદાવાદ | અમદાવાદ સમય: ભારતીય રેલવેએ વૈકલ્પિક ઇંધણ આધારિત રેલ પરિવહનની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ પગલું ભર્યું છે. કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકાર મંત્રી અમિત શાહએ 27 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ અમદાવાદના સાબરમતી રેલવે સ્ટેશનથી દેશની પ્રથમ LNG (Liquefied Natural Gas) સંચાલિત ટ્રેનને લીલી ઝંડી આપી હતી. આ સાથે સાબરમતી ડિવિઝનમાં કુલ ₹1,472 કરોડના વિવિધ રેલવે વિકાસકાર્યોનું પણ લોકાર્પણ કરવામાં આવ્યું હતું.
🔹 ડીઝલ અને LNGથી ચાલશે ટ્રેન
આ ટ્રેનમાં ડ્યુઅલ-ફ્યુઅલ ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. સાબરમતી ઇન્ટિગ્રેટેડ કોચિંગ ડેપો ખાતે બે 1,400 HPના Driving Power Cars (DPCs)ને ડીઝલ અને LNG બંનેથી સંચાલિત થઈ શકે તેવી સિસ્ટમમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવ્યા છે. પરીક્ષણ દરમિયાન LNGના ઉપયોગથી ડીઝલ વપરાશમાં આશરે 40 ટકા સુધીનો ઘટાડો નોંધાયો હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે.
આ ટેક્નોલોજીથી ડીઝલના વપરાશ અને ઇંધણ ખર્ચમાં ઘટાડા સાથે CO₂, નાઇટ્રોજન ઓક્સાઇડ (NOx) અને અન્ય ઉત્સર્જનમાં ઘટાડો કરવાનો હેતુ છે. આ 8-કોચની DEMU ટ્રેનને સાબરમતી-મહેસાણા રૂટ પર ચલાવવામાં આવી રહી છે.
🔹 LNG ટ્રેન અને હાઇડ્રોજન ટ્રેનમાં શું તફાવત?
LNG ટ્રેન: LNG અને ડીઝલ બંનેનો ઉપયોગ કરતી ડ્યુઅલ-ફ્યુઅલ આંતરિક દહન એન્જિન ટેક્નોલોજી પર આધારિત છે. એટલે તે ડીઝલનો ઉપયોગ સંપૂર્ણપણે બંધ કરતી નથી, પરંતુ તેનો હિસ્સો ઘટાડે છે.
હાઇડ્રોજન ટ્રેન: હાઇડ્રોજન ફ્યુઅલ-સેલ ટેક્નોલોજી દ્વારા વીજળી ઉત્પન્ન કરે છે અને તેના ઓપરેશનમાંથી મુખ્ય ઉત્સર્જન પાણીની વરાળ હોય છે. તેથી બંને ટેક્નોલોજીનો પર્યાવરણ પરનો પ્રભાવ એકસરખો નથી.
🌱 ગ્રીન રેલવે તરફ આગળ વધતું ભારત
સાબરમતીથી LNG ટ્રેનની શરૂઆત ભારતીય રેલવેમાં વૈકલ્પિક ઇંધણના ઉપયોગ તરફનું મહત્વપૂર્ણ પ્રદર્શન છે. આ સાથે સાબરમતી ખાતે ₹700 કરોડના WAG-12 લોકોમોટિવ મેન્ટેનન્સ શેડ, ‘કવચ’ સુરક્ષા સિસ્ટમ સહિતના અન્ય રેલવે પ્રોજેક્ટ્સ પણ શરૂ કરવામાં આવ્યા છે.
