દેશમાં ખાંડના વધતા ભાવ અને તહેવારોની મોસમ દરમિયાન માંગ વધવાની અપેક્ષા વચ્ચે, કેન્દ્ર સરકારે એક મોટું પગલું ભર્યું છે. સરકારે ૩૧ ઓક્ટોબર સુધી ૧૦ લાખ મેટ્રિક ટન કાચી ખાંડની ડ્યુટી-ફ્રી આયાતને મંજૂરી આપી છે. આનો હેતુ સ્થાનિક બજારમાં ખાંડની ઉપલબ્ધતા વધારવા અને કિમતો પર દબાણ ઘટાડવાનો છે.
છેલ્લા બે મહિનામાં ખાંડના ભાવમાં લગભગ ૪૦ ટકાનો વધારો થયો છે. પરિણામે, વિશ્વના સૌથી મોટા ખાંડ ગ્રાહકોમાંના એક ભારતે લગભગ એક દાયકા પછી ખાંડની આયાત કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.
ભારત વિશ્વનો બીજો સૌથી મોટો ખાંડ ઉત્પાદક દેશ છે અને સામાન્ય રીતે સ્થાનિક વપરાશ માટે આયાત પર આધાર રાખતો નથી. ઉદ્યોગના ડેટા અનુસાર, ભારતે છેલ્લે ૨૦૧૭-૧૮માં મોટી માત્રામાં ખાંડની આયાત કરી હતી.
હવે, ૧૦ વર્ષ પછી, ખાંડની આયાતની જરૂરિયાત ફરી ઊભી થઈ છે. આ વખતે, સ્થાનિક ઉત્પાદન અને પુરવઠા પર વધતા દબાણ વચ્ચે, સરકારે તહેવારોની મોસમ દરમિયાન ખાંડની અછત ટાળવા અને વધતી કિમતોને નિયંત્રિત કરવા માટે આયાતનો માર્ગ પસંદ કર્યો છે.
ઓગસ્ટ અને નવેમ્બર વચ્ચે દેશમાં ખાંડની માંગ વધવાની ધારણા છે. આ સમયગાળો ગણેશ ચતુર્થી, દશેરા અને દિવાળી જેવા મુખ્ય તહેવારોને ચિﾎતિ કરે છે. આ તહેવારો દરમિયાન મીઠાઈઓ, પીણાં અને પ્રોસેસ્ડ ફૂડમાં ખાંડનો વપરાશ વધે છે.
વધુમાં, બિસ્કિટ અને કન્ફેક્શનરી ઉત્પાદકો પણ તહેવારોની મોસમ પહેલા મોટી માત્રામાં ખાંડનો સંગ્રહ કરે છે. તેથી, સરકાર બજારમાં પૂરતી ખાંડની ઉપલબ્ધતા સુનિﾍતિ કરવા અને ભાવમાં વધુ વધારો અટકાવવા માંગે છે.
ખાંડની આયાતની સાથે, સરકારે મુખ્ય ખરીદદારો માટે સ્ટોકિગ નિયમો પણ કડક કર્યા છે. દર મહિને ૧૦ મેટ્રિક ટનથી વધુ ખાંડનો વપરાશ કરતા ડીલરો હવે ૧૫ દિવસના વપરાશ જેટલો મહત્તમ સ્ટોક જાળવી શકશે. આ નવો નિયમ ૧ સપ્ટેમ્બરથી અમલમાં આવશે અને ૩૦ નવેમ્બર સુધી અમલમાં રહેશે. અગાઉ, સરકારે જુલાઈમાં જથ્થાબંધ ખરીદદારો માટે ૩૦ દિવસના વપરાશની મર્યાદા નક્કી કરી હતી.
હવામાન પણ ખાંડના પુરવઠા અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી રહ્યું છે. શેરડી પાણીનો સૌથી વધુ વપરાશ કરતો પાક છે, અને તેનું ઉત્પાદન પૂરતા વરસાદ અને સિચાઈ પર આધારિત છે.
ભારત હવામાન વિભાગ (IMD) અનુસાર, આ વર્ષે ચોમાસામાં વરસાદ સામાન્ય કરતાં લગભગ ૧૩% ઓછો હતો. જૂનના અંતમાં વરસાદની ખાધ ૪૦% થી વધુ હતી. કૃષિ મંત્રાલયના ડેટા અનુસાર, ૧૪ ઓગસ્ટ સુધીમાં દેશમાં શેરડીનો વાવેતર વિસ્તાર લગભગ ૫.૮૩ મિલિયન હેક્ટર હતો, જે ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળા કરતા થોડો ઓછો હતો.
