અમદાવાદ: વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતા, ભૂ-રાજકીય તણાવ અને ક્રૂડ ઓઇલના વધતા ભાવ વચ્ચે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI)એ નાણાકીય નીતિમાં મહત્વનો ફેરફાર કર્યો છે. RBI ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાની આગેવાની હેઠળની મોનેટરી પોલિસી કમિટી (MPC)એ ઓક્ટોબરની નીતિ સમીક્ષામાં રેપો રેટમાં 25 બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો કર્યો છે. આ વધારા બાદ રેપો રેટ 5.25 ટકાથી વધીને 5.50 ટકા થયો છે.
આ નિર્ણયની સીધી અસર બેંક લોન લેનારા ગ્રાહકો પર જોવા મળી શકે છે. ખાસ કરીને હોમ લોન, કાર લોન અને રેપો રેટ સાથે જોડાયેલી અન્ય ફ્લોટિંગ રેટ લોનની EMIમાં વધારો થવાની શક્યતા છે. નવી લોન લેતા ગ્રાહકો માટે પણ લોનનો ખર્ચ વધી શકે છે.
ફેબ્રુઆરી 2023 બાદ પ્રથમ વખત રેપો રેટમાં વધારો
નોંધનીય છે કે ફેબ્રુઆરી 2023 બાદ RBI દ્વારા વ્યાજદરમાં વધારો કરવામાં આવ્યો હોય તેવો આ પ્રથમ નિર્ણય છે. અગાઉ ફુગાવાને નિયંત્રણમાં રાખવા અને આર્થિક ગતિવિધિઓને ટેકો આપવા માટે RBIએ 2025 સુધીના સમયગાળામાં કુલ 125 બેસિસ પોઈન્ટ સુધીના દર ઘટાડ્યા હતા.
જોકે, તાજેતરમાં વૈશ્વિક સ્તરે વધેલી અનિશ્ચિતતા, ભૂ-રાજકીય તણાવ અને ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં વધારો ફુગાવા માટે જોખમ ઊભું કરી રહ્યો છે. આવી સ્થિતિમાં RBIએ મોંઘવારી પર નિયંત્રણ જાળવવા માટે રેપો રેટ વધારવાનો નિર્ણય લીધો છે.
સામાન્ય લોકોના ખિસ્સા પર કેવી અસર પડશે?
રેપો રેટ વધે ત્યારે બેંકો માટે RBI પાસેથી ટૂંકા ગાળાનું ધિરાણ મેળવવું મોંઘું બને છે. ત્યારબાદ બેંકો પોતાના ગ્રાહકોને આપવામાં આવતી કેટલીક લોનના વ્યાજદરમાં વધારો કરી શકે છે.
આવી સ્થિતિમાં ખાસ કરીને ફ્લોટિંગ વ્યાજદરવાળી લોન ધરાવતા ગ્રાહકો માટે:
- હોમ લોનની EMI વધી શકે છે
- કાર લોન મોંઘી થઈ શકે છે
- પર્સનલ લોન પર વ્યાજનો બોજ વધી શકે છે
- નવી લોન લેવાનો કુલ ખર્ચ વધી શકે છે
- લોનની મુદત અથવા EMIમાં ફેરફાર થઈ શકે છે
જોકે, EMIમાં વાસ્તવિક વધારો દરેક બેંકની વ્યાજદર નીતિ, લોનના પ્રકાર, બાકી રકમ અને ગ્રાહકના કરાર પર આધારિત રહેશે.
RBI ગવર્નરે ક્રૂડ ઓઇલ અને વૈશ્વિક ફુગાવા અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી
RBI ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ પોતાના સંબોધનની શરૂઆત પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષ અને ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં થયેલા વધારાના ઉલ્લેખ સાથે કરી હતી. તેમણે ઊર્જા અને ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓના ભાવ સહિત વૈશ્વિક ફુગાવાના જોખમ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી.
MPCની ત્રણ દિવસની બેઠકમાં વૈશ્વિક આર્થિક સ્થિતિ, ફુગાવા અને નાણાકીય બજારમાં રહેલી અનિશ્ચિતતા સહિતના વિવિધ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા બાદ રેપો રેટ વધારવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હોવાનું જણાવાયું છે.
GDP વૃદ્ધિનો અંદાજ 7.1 ટકા કરાયો
RBIએ રેપો રેટ વધારવાની સાથે નાણાકીય વર્ષ 2027 માટે વાસ્તવિક GDP વૃદ્ધિનો અંદાજ પણ વધાર્યો છે. અગાઉ 6.7 ટકાનો અંદાજ હતો, જેને વધારીને 7.1 ટકા કરવામાં આવ્યો છે.
RBI ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ 7 ઓક્ટોબરના રોજ બીજા અને ત્રીજા ક્વાર્ટર માટે વૃદ્ધિના અંદાજમાં પણ વધારો જાહેર કર્યો હતો.
ફુગાવાનો અંદાજ પણ વધારાયો
બીજી તરફ RBIએ નાણાકીય વર્ષ 2027 માટે ફુગાવાનો અંદાજ 4.3 ટકાથી વધારીને 4.4 ટકા કર્યો છે.
RBI ગવર્નરના જણાવ્યા અનુસાર નબળું ચોમાસું અને રવિ સિઝન પર અલ નીનોની સંભવિત અસર ફુગાવા માટે પડકાર ઊભો કરી શકે છે. ખાદ્ય અને ઊર્જાના ભાવમાં વધારાની અસર પણ મોંઘવારીના આંકડા પર પડી શકે છે.
શું છે રેપો રેટ?
રેપો રેટ એટલે તે વ્યાજદર જેના પર RBI ટૂંકા ગાળાના સમય માટે બેંકોને નાણાં ઉધાર આપે છે. બેંકોના ફંડિંગ ખર્ચ પર તેની અસર પડે છે અને ત્યારબાદ લોનના વ્યાજદર તથા EMI પર પણ અસર થઈ શકે છે.
સામાન્ય રીતે રેપો રેટ વધે ત્યારે લોન મોંઘી થવાની અને EMI વધવાની શક્યતા રહે છે, જ્યારે રેપો રેટ ઘટે ત્યારે લોન સસ્તી થવાની અને EMIનો બોજ ઘટવાની શક્યતા રહે છે.
અમદાવાદ સમય | મુખ્ય મુદ્દા
રેપો રેટ: 5.25% → 5.50%
વધારો: 25 બેસિસ પોઈન્ટ
FY27 GDP અંદાજ: 6.7% → 7.1%
FY27 ફુગાવાનો અંદાજ: 4.3% → 4.4%
સંભવિત અસર: હોમ લોન, કાર લોન અને અન્ય ફ્લોટિંગ રેટ લોનની EMI પર અસર
