February 5, 2026
ટેકનોલોજીદેશ

ભારતે સેમિકન્‍ડક્‍ટર ટેકનોલોજીમાં એક મોટો સીમાચિ હાંસલ કર્યો, દેશમાં બનેલી પ્રથમ સેમિકન્‍ડક્‍ટર ચિપ લોન્‍ચ કરવામાં આવી

ભારતે સેમિકન્‍ડક્‍ટર ટેકનોલોજીમાં એક મોટો સીમાચિ હાંસલ કર્યો છે દેશમાં બનેલી પ્રથમ સેમિકન્‍ડક્‍ટર ચિપ લોન્‍ચ કરવામાં આવી છે. કેન્‍દ્રીય આઇટી મંત્રી અશ્વિની વૈષ્‍ણવે પ્રધાનમંત્રી નરેન્‍દ્ર મોદીને દેશમાં બનેલી પ્રથમ ચિપ રજૂ કરી હતી. આ પ્રસંગે, તેમણે વિક્રમ ૩૨-બીટ પ્રોસેસર અને ચાર અન્‍ય મંજૂર પ્રોજેક્‍ટ્‍સના ટેસ્‍ટ ચિપ્‍સ પણ રજૂ કર્યા હતા. તે ઇસરોની સેમિકન્‍ડક્‍ટર લેબમાં તૈયાર કરવામાં આવી છે. ખાસ વાત એ છે કે હવે ભારત અને વિશ્વના ઘણા દેશો ચિપ્‍સ માટે ચીન પરની નિર્ભરતા ઘટાડશે. આ પ્રસંગે વૈષ્‍ણવે કહ્યું કે ઇસરોની સેમિકન્‍ડક્‍ટર લેબોરેટરી દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલ વિક્રમ પ્રોસેસરને અવકાશ પ્રક્ષેપણ વાહનોની કઠોર પર્યાવરણીય પરિસ્‍થિતિઓનો સામનો કરવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્‍યું છે, જે આયાતી ચિપ્‍સ પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાના ભારતના પ્રયાસોને વધુ મજબૂત બનાવશે.

કેન્‍દ્રીય આઇટી મંત્રી અશ્વિની વૈષ્‍ણવે મંગળવારે પ્રધાનમંત્રી નરેન્‍દ્ર મોદીને ભારતમાં બનેલી પહેલી ચિપ રજૂ કરી. વૈષ્‍ણવે મોદીને ચાર મંજૂર પ્રોજેક્‍ટ્‍સના વિક્રમ ૩૨-બીટ પ્રોસેસર અને ટેસ્‍ટ ચિપ્‍સ પણ રજૂ કર્યા. આજની ટેકનોલોજી માટે સેમિકન્‍ડક્‍ટર ખૂબ જ મહત્‍વપૂર્ણ છે. તેનો ઉપયોગ આરોગ્‍યસંભાળ, પરિવહન, સંદેશાવ્‍યવહાર, સંરક્ષણ અને અવકાશ જેવી મહત્‍વપૂર્ણ સિસ્‍ટમોમાં થાય છે. ચીન અને અમેરિકા વચ્‍ચેનો વાસ્‍તવિક યુદ્ધ ચિપ ઇકોસિસ્‍ટમને કબજે કરવાનો છે. જેમ જેમ વિશ્વ ડિજિટલ અને ઓટોમેશન તરફ આગળ વધી રહ્યું છે, તેમ તેમ આર્થિક સુરક્ષા અને વ્‍યૂહાત્‍મક સ્‍વતંત્રતા માટે સેમિકન્‍ડક્‍ટર જરૂરી બની ગયા છે. આ જ કારણ છે કે વિશ્વનો દરેક દેશ તેમાં આત્‍મનિર્ભર બનવા માંગે છે.

ભારત પણ આ દિશામાં ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે. પ્રધાનમંત્રી મોદીએ દિલ્‍હીમાં સેમિકોન ઇન્‍ડિયા ૨૦૨૫નું ઉદ્ધાટન કર્યું. આ પ્રસંગે પ્રધાનમંત્રી નરેન્‍દ્ર મોદીએ કહ્યું કે ૨૦૨૧ થી દેશમાં ૧૦ સેમિકન્‍ડક્‍ટર પ્રોજેક્‍ટ્‍સને મંજૂરી આપવામાં આવી છે, જેના પર ઼૧૮ બિલિયનનું રોકાણ કરવામાં આવી રહ્યું છે. વૈષ્‍ણવે કહ્યું કે થોડા વર્ષો પહેલા, અમે પ્રધાનમંત્રીની દૂરંદેશી વિચારસરણી સાથે નવી શરૂઆત કરવા માટે પ્રથમ વખત મળ્‍યા હતા. અમે ઇન્‍ડિયા સેમિકન્‍ડક્‍ટર મિશન શરૂ કર્યું. માત્ર ૩.૫ વર્ષમાં, દુનિયા ભારત તરફ વિશ્વાસથી જોઈ રહી છે. આજે દેશમાં પાંચ સેમિકન્‍ડક્‍ટર યુનિટનું નિર્માણ ઝડપી ગતિએ ચાલી રહ્યું છે. અમે હમણાં જ પીએમ મોદીને પહેલી મેડ-ઇન-ઇન્‍ડિયા ચિપ રજૂ કરી.

વૈષ્‍ણવે ભારતના સેમિકન્‍ડક્‍ટર ઇન્‍ફ્રાસ્‍ટ્રક્‍ચરની જબરદસ્‍ત પ્રગતિ પર પ્રકાશ પાડ્‍યો. પાંચ સેમિકન્‍ડક્‍ટર યુનિટનું બાંધકામ ચાલી રહ્યું છે, જેમાંથી એક યુનિટની પાયલોટ લાઇન પૂર્ણ થઈ ગઈ છે. આગામી મહિનાઓમાં વધુ બે યુનિટનું ઉત્‍પાદન શરૂ થવાની ધારણા છે. તેમણે કહ્યું કે ૫ વધારાના યુનિટની ડિઝાઇન ખૂબ સારી રીતે આગળ વધી રહી છે. ચિપ ઉત્‍પાદન માટેના બધા ઇકોસિસ્‍ટમ ભાગીદારો અહીં હાજર છે. વૈષ્‍ણવે કહ્યું કે સેમિકન્‍ડક્‍ટર્સને પ્રોત્‍સાહન આપવાનો શ્રેય વડા પ્રધાન મોદીના વિઝનને જાય છે. તેમણે કહ્યું કે થોડા વર્ષો પહેલા, અમે પહેલી વાર નવી શરૂઆત કરવા માટે મળ્‍યા હતા, આપણા વડા પ્રધાનના દૂરંદેશી અભિગમથી પ્રેરિત થઈને, અમે ભારત સેમિકન્‍ડક્‍ટર મિશન શરૂ કર્યું હતું… ૩.૫ વર્ષના ટૂંકા ગાળામાં, વિશ્વ ભારત તરફ વિશ્વાસથી જોઈ રહ્યું છે. આજે, ૫ સેમિકન્‍ડક્‍ટર યુનિટનું નિર્માણ ઝડપથી ચાલી રહ્યું છે… અમે હમણાં જ વડા પ્રધાન મોદીને પ્રથમ મેડ-ઇન-ઇન્‍ડિયા ચિપ રજૂ કરી છે.

વિક્રમ પ્રોસેસર ભારતની સેમિકન્‍ડક્‍ટર મહત્‍વાકાંક્ષાઓની શરૂઆત છે. બેસ્‍ટિયન રિસર્ચના અહેવાલ મુજબ, વિશ્વના લગભગ ૨૦ ટકા ચિપ ડિઝાઇન એન્‍જિનિયરો ભારતમાં સ્‍થિત છે, જે આ દેશને વૈશ્વિક સેમિકન્‍ડક્‍ટર ડિઝાઇન માટે એક મહત્‍વપૂર્ણ કેન્‍દ્ર બનાવે છે. અહેવાલમાં કહેવામાં આવ્‍યું છે કે ભારત પહેલેથી જ વૈશ્વિક સેમિકન્‍ડક્‍ટર ડિઝાઇનમાં એક મહત્‍વપૂર્ણ ભાગ છે. તમને જાણીને આヘર્ય થશે કે વિશ્વના લગભગ ૨૦ ટકા ચિપ ડિઝાઇન એન્‍જિનિયરો અહીં હાજર છે. ક્‍વોલકોમ, ઇન્‍ટેલ, એનવીડિયા, બ્રોડકોમ અને મીડિયાટેક જેવી વૈશ્વિક ટેક જાયન્‍ટ્‍સે બેંગલુરુ, હૈદરાબાદ અને નોઇડામાં મોટા સંશોધન અને વિકાસ અને ડિઝાઇન કેન્‍દ્રો સ્‍થાપ્‍યા છે, જે વૈશ્વિક ચિપ ઇકોસિસ્‍ટમમાં ભારતની ભૂમિકાને મજબૂત બનાવે છે.

આ અહેવાલમાં આત્‍મનિર્ભર સેમિકન્‍ડક્‍ટર ક્ષેત્ર બનાવવા માટે ભારતની નીતિગત પહેલ પર પણ પ્રકાશ પાડવામાં આવ્‍યો છે. ભારતીય સેમિકન્‍ડક્‍ટર મિશન ૧.૦ હેઠળ ૨૦૨૧ માં શરૂ કરાયેલ સેમિકન્‍ડક્‍ટર ઇન્‍ડિયા પ્રોગ્રામ, વૈશ્વિક ઉત્‍પાદકોને આકર્ષવા માટે લગભગ રૂ. ૭૬,૦૦૦ કરોડના પ્રોત્‍સાહનો ઓફર કરી રહ્યો છે. વિક્રમના લોન્‍ચ અને ચાલુ સેમિકન્‍ડક્‍ટર પ્રોજેક્‍ટ્‍સ ભારતને ચિપ ઉત્‍પાદન અને ડિઝાઇનનું કેન્‍દ્ર બનાવવાના નવી દિલ્‍હીના પ્રયાસો દર્શાવે છે. આ એક ક્ષેત્ર છે જે આર્થિક વિકાસ અને વ્‍યૂહાત્‍મક સ્‍વતંત્રતા બંને માટે મહત્‍વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.

૨૮ ઓગસ્‍ટના રોજ, ભારતની સેમિકન્‍ડક્‍ટર યાત્રાએ વધુ એક મોટો સીમાચિホ હાંસલ કર્યો. દેશની પ્રથમ એન્‍ડ-ટુ-એન્‍ડ આઉટસોર્સ્‍ડ સેમિકન્‍ડક્‍ટર એસેમ્‍બલી અને ટેસ્‍ટ પાયલોટ લાઇન સુવિધા ગુજરાતના સાણંદમાં શરૂ કરવામાં આવી હતી. સેમિકન્‍ડક્‍ટર કંપની CG-સેમી આ પાયલોટ સુવિધામાંથી પ્રથમ મેડ ઇન ઇન્‍ડિયા ચિપ બનાવવા જઈ રહી છે. ડિઝાઇન લિંક્‍ડ ઇન્‍સેન્‍ટિવ સ્‍કીમ દ્વારા, સ્‍ટાર્ટઅપ્‍સ અને ઇનોવેટર્સને ટેકો આપવા માટે ૨૩ ચિપ ડિઝાઇન પ્રોજેક્‍ટ્‍સને મંજૂરી આપવામાં આવી છે

Related posts

વોટ્સએપના નવા નિયમોવાળા ફેક મેસેજથી સાવધાન

Ahmedabad Samay

તાજમહેલ કોણે બનાવ્યો, પહેલા અભ્યાસ કરો’, તાજ મહેલના ૨૨ રૂમ ખોલવા મામલે અરજદારને હાઈકોર્ટે ફટકાર લગાવી

Ahmedabad Samay

કેન્‍દ્રીય નાણાંપ્રધાન નિર્મલા સીતારમણે દેશનું સામાન્‍ય બજેટ ૨૦૨૩ રજૂ કર્યું

Ahmedabad Samay

હાલમાં સામાન્‍ય લોકોની EMIમાં કોઈ ફેરફાર થશે નહીં

Ahmedabad Samay

દિલ્‍હી અને બોમ્બે હાઈકોર્ટને એક ઈમેલ દ્વારા બોમ્‍બથી ઉડાવી દેવાની ધમકી મળી

Ahmedabad Samay

રશિયાના ગોળીબારમાં એક ભારતીય વિદ્યાર્થીનું મોત

Ahmedabad Samay

એક ટિપ્પણી મૂકો