નવી દિલ્હી: ભારતની યજમાનીમાં 18મું BRICS શિખર સંમેલન આજે, 12 સપ્ટેમ્બરથી નવી દિલ્હીના ભારત મંડપમ ખાતે શરૂ થયું છે. બે દિવસીય આ મહાસંમેલન 12 અને 13 સપ્ટેમ્બરે યોજાઈ રહ્યું છે, જેમાં BRICSના સભ્ય દેશોના નેતાઓ ઉપરાંત ભાગીદાર દેશો અને આમંત્રિત પ્રતિનિધિઓ પણ ભાગ લઈ રહ્યા છે. ભારતે 1 જાન્યુઆરી 2026થી ચોથી વખત BRICSનું અધ્યક્ષપદ સંભાળ્યું છે.
ભારતના નેતૃત્વમાં BRICS માટે મહત્વપૂર્ણ દિવસ
2026નું BRICS અધ્યક્ષપદ ભારત માટે અનેક રીતે મહત્વપૂર્ણ છે. આ વર્ષની ભારતની થીમ “Building for Resilience, Innovation, Cooperation and Sustainability” એટલે કે સ્થિતિસ્થાપકતા, નવીનતા, સહકાર અને ટકાઉપણાના નિર્માણ પર આધારિત છે. આ અભિગમ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના ‘Humanity First’ અને લોકો-કેન્દ્રિત અભિગમને પ્રતિબિંબિત કરે છે.
ભારતના અધ્યક્ષપદ દરમિયાન દેશના 25થી વધુ શહેરોમાં 350થી વધુ બેઠકો અને ઉચ્ચસ્તરીય કાર્યક્રમો યોજાયા છે. આ બેઠકોનો હેતુ રાજકીય અને સુરક્ષા, આર્થિક અને નાણાકીય તેમજ સાંસ્કૃતિક અને લોકો વચ્ચેના સંબંધોના ક્ષેત્રોમાં BRICS સહયોગને વધુ મજબૂત બનાવવાનો રહ્યો છે.
2026માં BRICSના 20 વર્ષ પૂર્ણ
વર્ષ 2026 BRICS માટે પણ ઐતિહાસિક છે, કારણ કે આ વર્ષે સંગઠન તેની સ્થાપનાના 20 વર્ષ પૂર્ણ કરી રહ્યું છે. ભારત સ્થાપક સભ્યોમાં સામેલ છે અને અગાઉ 2012, 2016 તથા 2021માં BRICSનું અધ્યક્ષપદ સંભાળી ચૂક્યું છે. 2026માં ભારતે ચોથી વખત આ જવાબદારી સંભાળી છે.
મોદી-જિનપિંગ મુલાકાત પર દુનિયાની નજર
18મા BRICS સમિટમાં ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગની હાજરી ખાસ મહત્વ ધરાવે છે. ચીનના વિદેશ મંત્રાલયે સત્તાવાર રીતે જણાવ્યું હતું કે જિનપિંગ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના આમંત્રણ પર 12 અને 13 સપ્ટેમ્બરે નવી દિલ્હીમાં BRICS સમિટમાં ભાગ લઈ રહ્યા છે.
જિનપિંગની ભારત મુલાકાત લગભગ સાત વર્ષ બાદ થઈ રહી છે. BRICS સમિટની સાઇડલાઇન્સમાં વડાપ્રધાન મોદી અને શી જિનપિંગ વચ્ચેની મુલાકાત પર આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ખાસ નજર છે. બંને દેશો વચ્ચે 2020ના લદ્દાખ સંઘર્ષ બાદ સંબંધોમાં તણાવ રહ્યો છે, જોકે તાજેતરના સમયમાં સંબંધોને સામાન્ય બનાવવાના પ્રયાસો થયા છે.
મોદી-જિનપિંગ મુલાકાતમાં દ્વિપક્ષીય સંબંધો, વેપાર-રોકાણ, સરહદી મુદ્દાઓ અને બંને દેશો વચ્ચે સહકાર જેવા વિષયો ચર્ચામાં રહેવાની શક્યતા છે.
BRICSમાં વૈશ્વિક શાસન અને બહુપક્ષીયતા પર ભાર
BRICS સમિટના મુખ્ય એજન્ડામાં વૈશ્વિક શાસન વ્યવસ્થામાં સુધારા, બહુપક્ષીયતાને મજબૂત બનાવવી, વેપાર અને રોકાણ, ટેક્નોલોજી, ઊર્જા અને ખાદ્ય સુરક્ષા જેવા મુદ્દાઓ મહત્વના છે. 12 સપ્ટેમ્બરના પ્રથમ સત્રમાં Inclusive Global Governance અને Strengthening Multilateralism પર ચર્ચા કેન્દ્રિત છે.
ભારત BRICSને વૈશ્વિક દક્ષિણના દેશો માટે સંવાદ અને સહકારનું મહત્વપૂર્ણ પ્લેટફોર્મ બનાવવાના પ્રયાસમાં છે. સમિટ દરમિયાન વૈશ્વિક અને પ્રાદેશિક પડકારો ઉપરાંત BRICS દેશો વચ્ચે વ્યવહારુ સહયોગ વધારવા માટેની પહેલો પર પણ ચર્ચા થવાની છે.
સ્ટાર્ટઅપ અને સપ્લાય ચેઇન સહકાર પર પણ ફોકસ
BRICS સમિટ દરમિયાન કેટલાક મહત્વપૂર્ણ આર્થિક અને ટેક્નોલોજી સંબંધિત પ્રસ્તાવો આગળ વધવાની શક્યતા છે. તેમાં BRICS Incubator Network, BRICS Startup Innovation Fund અને Logistics Supply-Chain Cooperation Framework જેવી પહેલોનો સમાવેશ થાય છે. આ પહેલો સ્ટાર્ટઅપ, નવીનતા, ઉદ્યોગસાહસિકતા અને સપ્લાય ચેઇનની સ્થિતિસ્થાપકતા વધારવા માટે મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
પશ્ચિમ એશિયાની સ્થિતિ પણ ચર્ચાના કેન્દ્રમાં
BRICS સમિટ એવા સમયે યોજાઈ રહી છે જ્યારે પશ્ચિમ એશિયામાં ગંભીર ભૂરાજકીય સંઘર્ષ ચાલી રહ્યો છે. મધ્યપૂર્વની સ્થિતિ, ઊર્જા સુરક્ષા અને વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર તેની અસર પણ BRICS નેતાઓ માટે મહત્વના મુદ્દા બની શકે છે.
ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગે સમિટ દરમિયાન BRICSને મધ્યપૂર્વના સંઘર્ષમાં શાંતિ સ્થાપવામાં ભૂમિકા ભજવવા માટે આહ્વાન કર્યું છે.
પુતિન સહિત અનેક વૈશ્વિક નેતાઓ દિલ્હીમાં
18મા BRICS સમિટમાં રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન, ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ અને ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાન સહિત અનેક નેતાઓ અને ઉચ્ચસ્તરીય પ્રતિનિધિઓ ભાગ લઈ રહ્યા છે. UN અને WHO સહિતની વૈશ્વિક સંસ્થાઓના પ્રતિનિધિઓની પણ હાજરી છે.
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સમિટ દરમિયાન વિવિધ દેશોના નેતાઓ સાથે દ્વિપક્ષીય બેઠકો પણ કરી રહ્યા છે. પુતિન સાથેની તાજેતરની મુલાકાતમાં બંને નેતાઓએ રાજકીય, આર્થિક, રક્ષા, ઊર્જા, અવકાશ અને કૌશલ્ય ક્ષેત્રે સહકારની સમીક્ષા કરી હતી.
13 સપ્ટેમ્બરે નવી દિલ્હી ઘોષણાપત્રની અપેક્ષા
BRICS સમિટના બીજા દિવસે વૈશ્વિક વિકાસ, આર્થિક અને નાણાકીય સહકાર, વેપાર-રોકાણ, ટેક્નોલોજી, ખાદ્ય અને ઊર્જા સુરક્ષા સહિતના મુદ્દાઓ પર ચર્ચા આગળ વધશે. સમિટના અંતે New Delhi Declaration દ્વારા નેતાઓના સંયુક્ત અભિગમ અને પ્રતિબદ્ધતાઓ જાહેર થવાની અપેક્ષા છે.
ભારત માટે આ સમિટ માત્ર વૈશ્વિક નેતાઓની બેઠક નથી, પરંતુ વૈશ્વિક દક્ષિણના મુદ્દાઓને મજબૂત અવાજ આપવાની અને BRICSમાં વ્યવહારુ સહકાર વધારવાની મોટી તક તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.
BRICS Summit 2026: મુખ્ય મુદ્દા એક નજરમાં
- સ્થળ: ભારત મંડપમ, નવી દિલ્હી
- તારીખ: 12 અને 13 સપ્ટેમ્બર, 2026
- અધ્યક્ષ દેશ: ભારત
- BRICS અધ્યક્ષપદ: ભારતનું ચોથું અધ્યક્ષપદ
- 2026ની થીમ: Building for Resilience, Innovation, Cooperation and Sustainability
- મુખ્ય મુદ્દા: વૈશ્વિક શાસન, બહુપક્ષીયતા, વેપાર, રોકાણ, ટેક્નોલોજી, ઊર્જા, ખાદ્ય સુરક્ષા અને વૈશ્વિક-પ્રાદેશિક પડકારો
- ખાસ નજર: નરેન્દ્ર મોદી-શી જિનપિંગ મુલાકાત
- મહત્વપૂર્ણ પહેલો: Startup Innovation Fund, Incubator Network અને Supply-Chain Cooperation
- અપેક્ષિત પરિણામ: New Delhi Declaration
