આંતરિક શક્તિને મજબૂત કરવી એ જ આધ્યાત્મિક સશક્તિકરણ: ડૉ. મિત્તલ આબુ રોડના માન સરોવર પરિસરમાં ચાર દિવસીય રાષ્ટ્રીય મીડિયા મહાસંમેલન; દેશભરમાંથી 1500થી વધુ મીડિયાકર્મીઓની હાજરી

આબુ રોડ, 12 સપ્ટેમ્બર 2026: બ્રહ્માકુમારીઝ સંસ્થાનના માન સરોવર પરિસરમાં ચાલી રહેલા ચાર દિવસીય રાષ્ટ્રીય મીડિયા મહાસંમેલનમાં પત્રકારિતામાં આધ્યાત્મિકતા, નૈતિકતા અને માનવીય સંવેદનાઓની ભૂમિકા અંગે મહત્વપૂર્ણ ચર્ચા થઈ હતી. સંમેલનના ત્રીજા દિવસે યોજાયેલા દ્વિતીય પૂર્ણ સત્રમાં ‘આધ્યાત્મિક સશક્તિકરણ દ્વારા મીડિયા માનકોનું ઉન્નયન’ વિષય પર દેશભરમાંથી આવેલા મીડિયા નિષ્ણાતો અને પત્રકારોએ પોતાના વિચારો રજૂ કર્યા હતા.

આ રાષ્ટ્રીય મીડિયા મહાસંમેલનમાં દેશભરમાંથી 1500થી વધુ પત્રકારો અને મીડિયાકર્મીઓ ભાગ લઈ રહ્યા છે. સત્ર દરમિયાન પત્રકારિતામાં તથ્યતા, ચોકસાઈ, નિષ્પક્ષતા, સત્યતા અને માનવીય સંવેદનાઓ જેવા મૂળભૂત મૂલ્યોને જાળવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો.

આંતરિક શક્તિને મજબૂત કરવી એ જ સાચું સશક્તિકરણ: ડૉ. દીન દયાલ મિત્તલ

દહેરાદૂનના વરિષ્ઠ પત્રકાર ડૉ. દીન દયાલ મિત્તલે જણાવ્યું હતું કે આધ્યાત્મિક સશક્તિકરણનો અર્થ પોતાના કાર્યની સાથે આંતરિક રીતે સશક્ત અને જાગૃત રહેવાનો છે. પોતાના અંદરના વિકારોને દૂર કરીને આંતરિક શક્તિને મજબૂત કરવી એ જ સાચું સશક્તિકરણ છે.

તેમણે કહ્યું કે વ્યક્તિની ઓળખ માત્ર ભૌતિક શરીર કે વ્યવસાય પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ દરેક વ્યક્તિ આત્મા છે. આત્મામાં રહેલા મૂળ ગુણો અને શક્તિઓનો વિકાસ રાજયોગ સાધના દ્વારા થઈ શકે છે. પોતાને ઓળખવું એ જ આધ્યાત્મિક ચેતનાની શરૂઆત છે.

ડૉ. મિત્તલે પત્રકારિતાના નૈતિક ધોરણો અંગે પણ ભાર મૂક્યો હતો. તેમના જણાવ્યા મુજબ તથ્યતા, ચોકસાઈ, નિષ્પક્ષતા અને સત્યતા પત્રકારિતાના મૂળભૂત માનકો છે. સમાચારના સ્ત્રોતની ગોપનીયતા જાળવવી અને કોઈ પણ સંજોગોમાં સ્ત્રોતને જોખમમાં ન મૂકવો એ પણ પત્રકારની મહત્વપૂર્ણ જવાબદારી છે.

‘બ્રહ્માકુમારીઝના પરિસરમાં નવી આધ્યાત્મિક ઊર્જા અનુભવાય છે’

મોહનલાલ સુખાડિયા વિશ્વવિદ્યાલય, ઉદયપુરના પત્રકારિતા અને જનસંચાર વિભાગના વડા ડૉ. કુંજન આચાર્યે જણાવ્યું હતું કે વેદો અને વિવિધ ધાર્મિક ગ્રંથોમાં આધ્યાત્મિકતાનું મહત્વ સમજાવવામાં આવ્યું છે.

તેમણે કહ્યું કે બ્રહ્માકુમારીઝના પરિસરમાં આવવાથી નવી આધ્યાત્મિક ઊર્જાનો અનુભવ થાય છે. મીડિયામાં સ્પર્ધા વધી રહી હોવા છતાં પત્રકારોએ પોતાના મૂલ્યો અને સિદ્ધાંતો સાથે સમાધાન ન કરવું જોઈએ.

તેમના મતે પત્રકારોનું આંતરિક સશક્તિકરણ અને મૂલ્યનિષ્ઠ દૃષ્ટિકોણ મીડિયાની વિશ્વસનીયતા વધારવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી શકે છે.

રિપોર્ટિંગમાં માનવીય સંવેદનાઓને સૌથી ઉપર રાખો

રાયપુરના વરિષ્ઠ પત્રકાર વિશાલ યાદવે કહ્યું કે પત્રકાર બનતા પહેલાં આપણે માનવી છીએ. તેથી સમાચારનું રિપોર્ટિંગ કરતી વખતે માનવીય સંવેદનાઓને સર્વોચ્ચ સ્થાન આપવું જરૂરી છે.

તેમણે જણાવ્યું કે જ્યાં પત્રકારની મદદ, પ્રયાસ અથવા કલમથી કોઈ વ્યક્તિનું કલ્યાણ થઈ શકે ત્યાં શક્ય તેટલો પ્રયાસ કરવો જોઈએ. પત્રકારિતાનો હેતુ માત્ર સમાચાર પહોંચાડવાનો નહીં, પરંતુ સમાજ અને લોકોના હિતમાં પણ યોગદાન આપવાનો હોવો જોઈએ.

સાદગી, પવિત્રતા અને શાંતિથી બદલાઈ શકે છે મીડિયાનું સ્વરૂપ

માઈગવ ઈન્ડિયા, નોઈડાના સામગ્રી અને વિતરણ વ્યવસ્થાપક ઉદય ચંદ્ર સિંહે જણાવ્યું કે બ્રહ્માકુમારીઝ સમગ્ર વિશ્વમાં શાંતિનો સંદેશ આપી રહી છે.

તેમણે કહ્યું કે સફેદ રંગ શાંતિનું પ્રતીક છે. જો પત્રકારો બ્રહ્માકુમારીઝના સાદગી, પવિત્રતા અને શાંતિના સંદેશને જીવનમાં અપનાવે તો મીડિયાના કાર્ય અને અભિગમમાં પણ સકારાત્મક પરિવર્તન આવી શકે છે.

મધ્યપ્રદેશ વિધાનસભા પત્રકાર સંઘના પ્રદેશ અધ્યક્ષ રાધા વલ્લભ શાર્દાએ કહ્યું કે અધ્યાત્મનો પહેલો પાઠ વિશ્વાસ છે. તેમણે બ્રહ્માકુમારીઝની લાંબી આધ્યાત્મિક યાત્રાનો ઉલ્લેખ કરતા જણાવ્યું કે સંસ્થા આજે વિશ્વના અનેક દેશોમાં શાંતિ અને આધ્યાત્મિકતાનો સંદેશ પહોંચાડી રહી છે.

માત્ર વ્યૂઝ માટે ખોટો સંદેશ આપવો સમાજના હિતમાં નથી

જયપુરની લેખિકા નીતા જોશીએ મીડિયા અને સોશિયલ મીડિયા યુગમાં જવાબદારીપૂર્વક સમાચાર રજૂ કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો.

તેમણે કહ્યું કે માત્ર વ્યૂઝ મેળવવા માટે સમાજમાં ખોટો સંદેશ જાય તેવું કન્ટેન્ટ રજૂ કરવું સમાજના હિતમાં નથી. આધ્યાત્મિકતા સાથે જોડાવાથી વ્યક્તિમાં સેલ્ફ અવેરનેસ વધે છે અને આ જાગૃતિ પત્રકારિતામાં પણ પ્રતિબિંબિત થવી જોઈએ.

‘ખબર વાયરલ કરતાં પહેલાં તેની સામાજિક અસર વિચારો’

આઈટીએમ યુનિવર્સિટી, ગ્વાલિયરના કુલસચિવ ડૉ. ઓમવીર સિંહે કહ્યું કે કોઈ પણ સમાચારને વાયરલ કરતા પહેલાં પત્રકારોએ વિચારવું જોઈએ કે તેની સમાજ પર શું અસર થશે.

તેમણે સવાલ ઉઠાવ્યો કે શું સમાચારથી સમાજનું હિત થશે? શું લોકોને કંઈક શીખવા મળશે? તેમના જણાવ્યા મુજબ સમાચાર બનાવવાની સાથે તેને જવાબદારીપૂર્વક રજૂ કરવું પણ એટલું જ જરૂરી છે.

ચૌધરી દેવીલાલ યુનિવર્સિટી, સિરસાના એસોસિયેટ પ્રોફેસર ડૉ. અમિત કુમારે પત્રકારોને વધુમાં વધુ સકારાત્મક સમાચારોને પ્રોત્સાહન આપવા અપીલ કરી હતી. તેમણે કહ્યું કે મીડિયામાં મૂલ્યોને આગળ વધારવા માટે આંતરિક સશક્તિકરણ મહત્વપૂર્ણ છે.

મીડિયાએ પોતાની જવાબદારી સમજવી પડશે

એસએવીપી શાસકીય કલા અને વાણિજ્ય મહાવિદ્યાલય, ઈંદોરની સહાયક પ્રોફેસર ડૉ. વંદના જોશીએ કહ્યું કે મીડિયા માત્ર એટલું કહીને પોતાની જવાબદારીમાંથી છટકી શકે નહીં કે સમાજ જે જોવા કે વાંચવા માંગે છે તે જ કન્ટેન્ટ આપવામાં આવી રહ્યું છે.

તેમણે કહ્યું કે મીડિયા સમાજ સામે જે પ્રકારનું કન્ટેન્ટ રજૂ કરશે, લોકો પણ તેને જ જોશે, સાંભળશે અને વાંચશે. તેથી મીડિયાએ પોતાની સામાજિક જવાબદારીને સમજવી અને જવાબદારીપૂર્વક કન્ટેન્ટ રજૂ કરવું જરૂરી છે.

સત્રનું સંચાલન જબલપુરની બીકે વિનીતા બહેને કર્યું હતું. જ્યારે બીકે સુનીતા બહેને રાજયોગ મેડિટેશનના મહત્વ વિશે સમજણ આપી અને ઉપસ્થિત લોકોને શાંતિનો અનુભવ કરાવ્યો.

સાંસ્કૃતિક સંધ્યામાં જબલપુરના કલાકારોએ બાંધ્યો સમા

રાષ્ટ્રીય મીડિયા મહાસંમેલન દરમિયાન રાત્રે સાંસ્કૃતિક સંધ્યાનું પણ આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. જબલપુર, મધ્યપ્રદેશથી આવેલા કલાકારોએ વિવિધ સુંદર સાંસ્કૃતિક પ્રસ્તુતિઓ આપી ઉપસ્થિત લોકોને મંત્રમુગ્ધ કર્યા હતા.

સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમનું સંચાલન કવિ બીકે વિવેક ભાઈએ કર્યું હતું. કાર્યક્રમ દરમિયાન સમગ્ર પરિસરમાં આધ્યાત્મિક અને સાંસ્કૃતિક વાતાવરણ જોવા મળ્યું હતું.

રાષ્ટ્રીય મીડિયા મહાસંમેલન: એક નજરમાં

• સ્થળ: માન સરોવર પરિસર, બ્રહ્માકુમારીઝ, આબુ રોડ
• તારીખ: 12 સપ્ટેમ્બર 2026
• મહાસંમેલન: ચાર દિવસીય રાષ્ટ્રીય મીડિયા મહાસંમેલન
• હાજરી: દેશભરમાંથી 1500થી વધુ પત્રકારો અને મીડિયાકર્મીઓ
• મુખ્ય વિષય: આધ્યાત્મિક સશક્તિકરણ દ્વારા મીડિયા માનકોનું ઉન્નયન
• મુખ્ય મુદ્દા: પત્રકારિતામાં નૈતિકતા, તથ્યતા, નિષ્પક્ષતા, સત્યતા અને માનવીય સંવેદના
• વિશેષ પ્રવૃત્તિ: રાજયોગ મેડિટેશન અને સાંસ્કૃતિક સંધ્યા