અમદાવાદના યુવા એન્જિનિયર કેશવકાંત શર્માએ એક અનોખું ડ્રોન વિકસાવ્યું , જે દુશ્મનો પર ગ્રેનેડ ફેંકીને સુરક્ષિત રીતે પાછું ફરી શકે છે

આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI)ના આ યુગમાં યુદ્ધ લડવાની રીતો ઝડપથી બદલાઈ રહી છે. આ પરિવર્તનને ધ્યાનમાં રાખીને, અમદાવાદના એક યુવા એન્જિનિયર કેશવકાંત શર્માએ એક અનોખું ડ્રોન વિકસાવ્યું છે, જે દુશ્મનો પર ગ્રેનેડ ફેંકીને સુરક્ષિત રીતે પાછું ફરી શકે છે.

‘ઓપરેશન સિંદૂર’ દરમિયાન અનુભવાયેલી જરૂરિયાત બાદ કેશવકાંતે આ ડ્રોન બનાવવાનો નિર્ધાર કર્યો હતો. તેમણે બનાવેલા ‘ગતિ’ નામના આ ડ્રોનનું ભારતીય સેના દ્વારા સફળતાપૂર્વક પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું છે અને તેને સેનામાં સામેલ કરવા માટે ઓર્ડર પણ આપવામાં આવ્યા છે.

‘કેશવકાંત શર્માએ નિર્મા યુનિવર્સિટીમાંથી ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને કોમ્યુનિકેશનમાં એન્જિનિયરિંગ પૂર્ણ કર્યા બાદ પ્રોથાપન ટેકનોલોજી પ્રાઇવેટ લિમિટેડ નામની પોતાની કંપની સ્થાપી. તેમણે પોતાની ટીમમાં એન્જિનિયરિંગ, AI અને અન્ય ક્ષેત્રોના પાંચ અન્ય વિદ્યાર્થીઓને સામેલ કર્યા અને હવાઈ હુમલામાં ડ્રોનના ઉપયોગ પર કામ કરવાનું શરૂ કર્યું. ‘ગતિ’ ડ્રોનની મુખ્ય વિશેષતા એ છે કે તે કમ્પ્યુટર અને રિમોટ કંટ્રોલ દ્વારા સંચાલિત કરી શકાય છે અને નિશ્ચિત લક્ષ્ય પર ચોકસાઈપૂર્વક હુમલો કરી શકે છે.

ભારત-પાકિસ્તાન વચ્ચેના તાજેતરના યુદ્ધ દરમિયાન પાકિસ્તાને તુર્કી અને ચીની બનાવટના ડ્રોનનો ઉપયોગ કર્યો હતો, જોકે ભારતની સંરક્ષણ પ્રણાલીએ તે હુમલાઓને નિષ્ફળ બનાવ્યા હતા. આ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને, કેશવકાંતે માત્ર એક મહિનાની સખત મહેનત બાદ ‘ગતિ’ ડ્રોન વિકસાવ્યું.
આ ડ્રોન સંપૂર્ણપણે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) પર આધારિત છે અને હેલિકોપ્ટર જેવી જ ટેકનોલોજીથી ઉડી શકે છે. તેની સૌથી અનોખી ક્ષમતા એ છે કે તે હેન્ડ ગ્રેનેડની પિન ખોલીને દુશ્મન પર હુમલો કરી શકે છે. કેશવકાંત લગભગ ત્રણ વર્ષ સુધી નેશનલ કેડેટ કોર્પ્સ (NCC) સાથે સંકળાયેલા હતા, જેણે તેમને આ ક્ષેત્રમાં કામ કરવાની પ્રેરણા આપી. મૂળ પટનાના હોવા છતાં, તેમનો જન્મ અમદાવાદમાં થયો હતો. તેમના પિતા, અનિલ કુમાર, ONGCમાં મિકેનિકલ એન્જિનિયર હતા અને તેમણે ઘણી બહુરાષ્ટ્રીય કંપનીઓ સાથે પણ કામ કર્યું છે, જેનો પ્રભાવ કેશવકાંત પર જોવા મળે છે.

‘ગતિ’ ડ્રોન દોઢથી અઢી કિલોગ્રામ વજનના બે ગ્રેનેડ લઈ જઈ શકે છે અને 500 મીટરની ઊંચાઈથી સાડા સાત કિલોમીટર સુધી ગ્રેનેડ ફેંકી શકે છે. ‘ઓપરેશન સિંદૂર’માં સેનાને આવી ટેકનોલોજીનો અભાવ અનુભવાયો હતો, અને ‘ગતિ’ ડ્રોન આ જરૂરિયાતને ઘણી હદ સુધી પૂર્ણ કરી શકશે. કેશવકાંત જણાવે છે કે ભવિષ્યમાં તેઓ ચાર અને છ ગ્રેનેડની ક્ષમતાવાળા ડ્રોન પણ બનાવશે.

તેમણે પોખરણ (રાજસ્થાન) અને મહારાષ્ટ્રમાં ભારતીય સેના સમક્ષ આ નવીનતાનું સફળતાપૂર્વક પ્રદર્શન કર્યું, ત્યારબાદ સેનાએ આ ડ્રોનનો ઓર્ડર આપ્યો છે. પ્રથમ કન્સાઇનમેન્ટમાં સેના 20 ડ્રોન ખરીદશે, જે ઓગસ્ટ મહિના સુધીમાં સેનાના કાફલામાં જોડાઈ જશે. આ ડ્રોન મોર્ટાર, ગ્રેનેડ અને અન્ય વિસ્ફોટક ઉપકરણોનું પણ સરળતાથી પરિવહન કરી શકે છે, જે ભારતીય સેનાની ઓપરેશનલ ક્ષમતાઓમાં નોંધપાત્ર વધારો કરશે.