ભારતના ઈતિહાસમાં આવતીકાલે એટલે કે ૧ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૬ ના રોજ એક નવો અધ્યાય લખાવા જઈ રહ્યો છે. નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ પોતાનું સતત નવમું બજેટ રજૂ કરશે, જે અગાઉના તમામ બજેટ કરતા સાવ અલગ રહેવાની શક્યતા છે. સરકારી સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ બજેટમાં ૭૫ વર્ષની જૂની પરંપરાઓ તોડીને દેશના લાંબા ગાળાના ભવિષ્ય પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવશે.
શું છે આ ‘ભાગ-B’ નું રહસ્ય?
સામાન્ય રીતે બજેટ ભાષણમાં બે ભાગ હોય છે: ભાગ-A (યોજનાઓ અને ક્ષેત્રીય વ્યૂહરચના) અને ભાગ-B (ટેક્સ અને ટૂંકા ગાળાની જાહેરાતો). અત્યાર સુધી ભાગ-A લાંબો રહેતો હતો, પરંતુ આ વખતે સીતારમણ ભાગ-B પર વધુ સમય ફાળવશે. આ વિભાગમાં માત્ર જાહેરાતો જ નહીં, પણ ૨૧મી સદીના બીજા ક્વાર્ટરમાં ભારત કેવી રીતે આર્થિક શક્તિ બનશે તેનો સંપૂર્ણ ‘બ્લુપ્રિન્ટ’ રજૂ કરવામાં આવશે.
રવિવારનું બજેટ: સ્વતંત્ર ભારતની પ્રથમ ઘટના
નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭ માટેનું આ બજેટ રવિવારે રજૂ થશે, જે સ્વતંત્ર ભારતના ઇતિહાસમાં પ્રથમવાર બની રહ્યું છે. રવિવાર હોવા છતાં આખું વિશ્વ ભારતની આર્થિક દિશા જોવા માટે આતુર છે. આ બજેટ વૈશ્વિક મંચ પર ભારતની સ્થાનિક શક્તિઓ અને ભવિષ્યની સંભાવનાઓને વિશ્વ સમક્ષ મૂકશે.
GDP વૃદ્ધિ અને વૈશ્વિક પડકારો વચ્ચે રજૂઆત
ભારતનો GDP વૃદ્ધિ દર તાજેતરમાં ૮.૨% ની ઊંચી સપાટીએ પહોંચ્યો છે, જે સ્થાનિક માંગની મજબૂતી દર્શાવે છે. જોકે, આ બજેટ એવા સમયે આવી રહ્યું છે જ્યારે વિશ્વમાં ભૂ-રાજકીય તણાવ અને કોમોડિટીના ભાવમાં અસ્થિરતા છે. આવી સ્થિતિમાં નિર્મલા સીતારમણ અર્થતંત્રને નવી ગતિ આપવા માટે કયા મોટા સુધારા જાહેર કરે છે તેના પર અર્થશાસ્ત્રીઓની નજર છે.
નિષ્ણાતોની નજર ‘રોડમેપ’ પર
અધિકારીઓ આ પ્રસ્તુતિને પરંપરાથી દૂર રહેવાની એક દુર્લભ ઘટના ગણાવી રહ્યા છે. ભાગ-B માં રજૂ થનારો રોડમેપ માત્ર સ્થાનિક સ્તરે જ નહીં, પણ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ ભારતના આર્થિક કદને સાબિત કરશે. આ બજેટ ભાષણ ભારતને ‘વિકસિત ભારત’ બનાવવાના લક્ષ્ય તરફનું એક મહત્વનું પગલું માનવામાં આવે છે.
