દહીં વિના આપણે આપણા ખોરાકની કલ્પના કરી શકતા નથી. પરંતુ, જો અમે તમને કહીએ કે દહીં ભેળસેળયુક્ત છે તો? ખરેખર, આપણે જે દહીં બજારમાંથી ખરીદીએ છીએ તેમાં ભેળસેળ હોઈ શકે છે. ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયાએ કેટલીક દૂધની બનાવટો માટે માર્ગદર્શિકા પણ જારી કરી છે, જેની મદદથી તમે ભેળસેળયુક્ત દહીંને ઓળખી શકો છો. પરંતુ, તે પહેલા, ચાલો જાણીએ કે દહીંમાં કઈ કઈ વસ્તુઓની ભેળસેળ થઈ શકે છે અને આપણે તેના વિશે કેવી રીતે જાણી શકીએ.
શું છે દહીંમાં ભેળસેળ?
દહીંમાં સ્ટાર્ચ, યુરિયા, વનસ્પતિ, ફોર્મલિન, સલ્ફ્યુરિક એસિડ, કોલ ટાર ડાઈ અને બ્લોટિંગ પેપર ભેળવવામાં આવે છે. વાસ્તવમાં, આ બધું ટેસ્ટ વધારવા અને પછી તેમને લાંબા સમય સુધી બગડતા બચાવવા માટે કરવામાં આવે છે. ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (FSSAI) અનુસાર, સ્વાદને વધુ મીઠો બનાવવા માટે દહીંમાં વનસ્પતિ તેલ એટલે કે હાઈડ્રોજનયુક્ત તેલની ભેળસેળ થઈ શકે છે. આ સિવાય તેમાં ટ્રાન્સ ફેટી એસિડની પણ ભેળસેળ થઈ શકે છે. આ સાથે, અન્ય ઘણી બિનઆરોગ્યપ્રદ ચરબી પણ તેમાં ભળી શકે છે, જે શરીરમાં ખરાબ કોલેસ્ટ્રોલ વધારી શકે છે અને હાર્ટ એટેક અને સ્ટ્રોકનું જોખમ પણ વધારી શકે છે.
દહીંમાં ભેળસેળ છે કે કેમ તે કેવી રીતે જાણી શકાય?
દહીંમાં ભેળસેળને ઓળખવા માટે તમે હાઈડ્રોક્લોરિક એસિડની મદદ લઈ શકો છો. આ માટે એક ચમચી દહીં લો અને તેમાં હાઇડ્રોક્લોરિક એસિડના 10 ટીપાં નાખો. હવે આ મિશ્રણને હલાવતા રહો. જો થોડી જ વારમાં તેનો રંગ લાલ થવા લાગે તો સમજી લેવું કે તેમાં ભેળસેળ છે.
દહીં ખરીદતી વખતે આ FSSAI માર્ગદર્શિકા ધ્યાનમાં રાખો
જ્યારે પણ તમે પેક્ડ દહીં ખરીદો છો, ત્યારે તમારે કેટલીક બાબતોનું ધ્યાન રાખવું જોઈએ, જેમ કે-
લેબલ તપાસો જો તે શંકાસ્પદ લાગે અથવા કોઈ કેમિકલનું નામ વાંચે તો તેને ખરીદશો નહીં.
દહીંને સૂંઘો, જો તેમાં તાજી અને થોડી ખાટી સુગંધ હોય તો તે ઠીક છે. જો સ્વાદ હળવો તીખો અને વિચિત્ર હોય, તો તેને છોડી દો.
જો ખુલ્લું દહીં વધુ પાણીયુક્ત અથવા ગઠ્ઠું દેખાય તો તે ભેળસેળયુક્ત હોઈ શકે છે.
પાણીમાં થોડી માત્રામાં દહીં મિક્સ કરો અને આયોડિન સોલ્યુશનના થોડા ટીપાં ઉમેરો. જો મિશ્રણ વાદળી થઈ જાય તો તે ભેળસેળયુક્ત છે.
એક્સપાયરી ડેટ તપાસો.
ગુણવત્તા અને સલામતીની દ્રષ્ટિએ સારો ટ્રેક રેકોર્ડ ધરાવતા પ્રતિષ્ઠિત અને જાણીતી બ્રાન્ડ્સના ઉત્પાદનો પસંદ કરો.
આ સિવાય જો તમે ભેળસેળયુક્ત દહીંના ચક્કરથી બચવા માંગતા હોવ તો ઘરમાં દહીં જમાવો અને તેનું સેવન કરો. તે સ્વાસ્થ્યની દ્રષ્ટિએ પણ ઘણી રીતે ફાયદાકારક છે.
