સુપ્રીમ કોર્ટે ૩૨ વર્ષીય હરીશ રાણાને નિષ્ક્રિય ઈચ્છામૃત્યુ (ઇચ્છામૃત્યુ) માટે પરવાનગી આપી
છે. ન્યાયાધીશ જે.બી. પારડીવાલા અને કે.વી. વિશ્વનાથનની બનેલી બેન્ચે આ ચુકાદો આપ્યો. કોર્ટે દિલ્હીની એઈમ્સ હોસ્પિટલને હરીશ રાણાને તાત્કાલિક દાખલ કરવા અને જીવન સહાયક પ્રણાલીઓ દૂર કરવા માટે તમામ જરૂરી વ્યવસ્થા કરવા નિર્દેશ આપ્યો.
સુપ્રીમ કોર્ટે પોતાના ચુકાદામાં જણાવ્યું હતું કે જ્યારે કોઈ વ્યક્તિનું જીવન સંપૂર્ણપણે મશીનો પર નિર્ભર હોય અને સ્વસ્થ થવાની કોઈ આશા ન હોય, ત્યારે તેને ગૌરવ સાથે મૃત્યુ પસંદ કરવાનો અધિકાર હોવો જોઈએ.
હરીશ રાણા ૧૩ વર્ષથી ગંભીર સ્થિતિમાં હતા. હરીશ રાણા ઉત્તર પ્રદેશના ગાઝિયાબાદના રહેવાસી છે. ૨૦૧૩માં, તેઓ પંજાબ યુનિવર્સિટીમાં અભ્યાસ કરતા હતા અને પીજી હોસ્ટેલમાં રહેતા હતા. એક અકસ્માતમાં તેઓ હોસ્ટેલના ચોથા માળેથી પડી ગયા હતા, જેના પરિણામે મગજમાં ગંભીર ઈજા થઈ હતી. અકસ્માત પછી, હરીશ રાણા કાયમી વનસ્પતિની સ્થિતિમાં છે. આનો અર્થ એ છે કે વ્યક્તિ ઊંઘ અને જાગરણના ચક્રનો અનુભવ કરે છે, પરંતુ તેમની આસપાસની સ્થિતિને સમજી શકતો નથી અથવા અન્ય લોકો સાથે વાતચીત કરી શકતો નથી. તેમના શરીરના ચારેય અંગો લકવાગ્રસ્ત હતા, આ સ્થિતિને ક્વાડ્રિપ્લેજિયા કહેવામાં આવે છે. તેઓ શ્વાસ લેવા માટે ટ્રેકીઓસ્ટોમી ટ્યુબ અને ખોરાક આપવા માટે ખાસ ફીડિંગ ટ્યુબ પર આધાર રાખતા હતા. છેલ્લા 13 વર્ષમાં ડોક્ટરોએ તેમની સ્થિતિમાં કોઈ સુધારો જોયો નથી.
નિષ્ક્રિય ઈચ્છામૃત્યુ શું છે? નિષ્ક્રિય ઈચ્છામૃત્યુ એટલે દર્દીને જીવંત રાખવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતી કોઈપણ સારવાર, દવાઓ અથવા જીવન સહાયક મશીનોને દૂર કરવા, જેનાથી કુદરતી મૃત્યુ થાય છે. આ કિસ્સામાં, દર્દીને ઝેરી ઈન્જેક્શન આપવામાં આવતું નથી. તેનાથી વિપરીત, સક્રિય ઈચ્છામૃત્યુમાં દર્દીને ઈરાદાપૂર્વક ઈન્જેક્શન આપીને મારી નાખવાનો સમાવેશ થાય છે, જે ભારતમાં ગેરકાયદેસર છે. સુપ્રીમ કોર્ટનો આ નિર્ણય મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે કારણ કે તે માનવ સંવેદનશીલતા અને ગૌરવને પ્રાથમિકતા આપે છે.
