ગણેશ ચતુર્થીને ગણેશ જયંતિ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. હિંદુ કેલેન્ડર અનુસાર, ભગવાન ગણેશનો જન્મ ભાદ્રપદ મહિનાના શુક્લ પક્ષની ચતુર્થી તિથિએ બુધવારે થયો હતો. આ કારણોસર, દર વર્ષે ગણેશ ચતુર્થી અથવા ગણેશ જયંતિ ભાદ્રપદ શુક્લ ચતુર્થી તિથિએ ઉજવવામાં આવે છે.
10-દિવસીય ગણેશ ઉત્સવ મહારાષ્ટ્ર સહિત સમગ્ર ભારતમાં ગણેશ ચતુર્થીથી શરૂ થાય છે અને અનંત ચતુર્દશી એટલે કે ભાદ્રપદ શુક્લ ચતુર્દશી તિથિએ સમાપ્ત થાય છે. ગણેશ ચતુર્થીના દિવસે લોકો પોતાના ઘરે ગણપતિની સ્થાપના કરે છે અને તેની પૂજા કરે છે.
પંચાંગ અનુસાર ગણેશ ચતુર્થીની સાચી તિથિ માટે ભાદ્રપદના શુક્લ પક્ષની ચતુર્થી તિથિ સૂર્યોદયના સમયે હોવી જોઈએ. જે તારીખે ચતુર્થી સૂર્યોદય સમયે આવે છે તે તારીખે ગણેશ ચતુર્થી ઉજવવામાં આવશે. જો આ આધારે જોવામાં આવે તો આ વર્ષે ભાદ્રપદ શુક્લ ચતુર્થી તિથિ 6 સપ્ટેમ્બરે બપોરે 03:01 વાગ્યાથી 7 સપ્ટેમ્બરના રોજ સાંજે 05:37 વાગ્યા સુધી રહેશે.
ચતુર્થી તિથિ 6 સપ્ટેમ્બરે બપોરથી શરૂ થઈ રહી છે, તેથી તે દિવસે ગણેશ ચતુર્થી નહીં હોય. 7મી સપ્ટેમ્બરે ગણેશ ચતુર્થીના દિવસે સૂર્યોદય સવારે 06:02 કલાકે થશે. આવી સ્થિતિમાં ઉદયતિથિના આધારે 7 સપ્ટેમ્બરે ગણેશ ચતુર્થીની ઉજવણી કરવામાં આવશે. તે દિવસે ઉપવાસ કરવામાં આવશે અને ગણપતિની સ્થાપના કરવામાં આવશે. આ વર્ષની ગણેશ ચતુર્થીની ચોક્કસ તારીખ 7મી સપ્ટેમ્બર છે.
જો તમે પણ આ વર્ષે ગણેશ ચતુર્થીના દિવસે તમારા ઘરે ગણપતિ બાપ્પાની સ્થાપના કરવા માંગો છો, તો તમને મૂર્તિની સ્થાપના અને ગણેશ પૂજા માટે અઢી કલાકથી વધુ સમય મળશે. 7 સપ્ટેમ્બરે ગણેશ ચતુર્થીની પૂજાનો સમય સવારે 11:03 થી બપોરે 01:34 સુધીનો છે.
ગણેશ ચતુર્થીના દિવસે અભિજિત મુહૂર્તમાં ગણપતિની સ્થાપના કરો . ઘાટ અને મૂર્તિ સ્થાપન માટે આ સમય સારો માનવામાં આવે છે. તે દિવસે અભિજીત મુહૂર્ત સવારે 11:54 થી 12:44 સુધી છે. આ વર્ષે ગણેશ ચતુર્થી પૂજા રવિ અને બ્રહ્મ યોગમાં થશે. ચતુર્થીના દિવસે રવિ યોગ સવારે 06:02 થી 12:34 સુધી છે, જ્યારે બ્રહ્મ યોગ સવારથી 11:17 સુધી છે.
ગણેશ ચતુર્થીનો દિવસ ભાદ્રપદની વિનાયક ચતુર્થી છે. આ દિવસે તમારે ચંદ્ર ન જોવો જોઈએ. જો તમે આવું કરશો તો તમારા પર ખોટો આરોપ લાગી શકે છે. ભગવાન શ્રી કૃષ્ણ પર રત્ન ચોરીનો ખોટો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો. તેની વાર્તા ચતુર્થી સાથે સંબંધિત છે.
